فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
999
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
وَيْبٌ - [ ويب ] : اين كلمه نيز مانند ( وَيْل ) است چه از نظر وزن و چه از نظر معنى . الوَيْبَة - [ ويب ] : بلا ، پيش آمد بد ، رسوائى ، بيست و دو يا بيست و چهار مدّ ( پيمانه ) . وَيْحٌ - [ ويح ] : كلمهء ترحّم و عذاب است ، و نيز به معناى ستايش و شگفتى به كار مىرود ، و گفته مىشود به معناى ( وَيْل ) نيز مىباشد ؛ « وَيْحٌ لزيدٍ و وَيْحاً لزيدٍ و وَيْحَةُ » : واى برزيد . رفع اين كلمه بنا بر مبتدا بودن است و نصب آن با اضمار فعل است چنانچه گوئى : ( الْزَمَه اللَّه ويحاً « : خدا بلائى به او برساند . الوِيستَارِيَا - ( ن ) : نام گياهى از رستهء ( الفَرْنِيَّات ) است گلهاى بسيارى به رنگ آبى و بنفشه ميدهد كه به شكل خوشهء انگور آويخته مىشود . وَيْكَ - كلمهء تعجب است كه مركب از ( وَيْ ) و كاف خطاب است . وَيَّلَ - تَوْيِيلًا [ ويل ] فلاناً أو لفلانٍ : به فلانى بسيار ( واى بر تو ) گفت . الوَيْل - [ ويل ] : پيشامد بد ، نابودى ، به كسى كه در خطرى بيفتد كه سزاوار آن باشد گفته مىشود ؛ - « وَيْلَه و وَيْلَكَ و وَيْلي و وَيْلٌ لزيدٍ و وَيْلًا له » : واى بر او ، واى بر تو ، واى بر من ، واى بر زيد . نصب اين كلمه بنا بر اضمار فعل است كه تقدير آن ( الْزَمَكَ اللَّه وَيْلًا ) و رفع آن بنا بر ابتداء است در صورتى كه اضافه نشود . اما اگر اضافه شود بايد منصوب باشد . الوَيْلَة - ج وَيْلَات [ ويل ] : بلا و پيشامد بد ، رسوائى . وَيْلُمّه - كلمه ايست مركب از ( وَيْلٌ لِاءمِّه ) كه در اصل براى نفرين به كار مىرود ولى در تعجب و خوشى نيز به كار رفته است مانند « قاتله اللَّه » و « لا ابَ لك » ؛ « رجُلٌ وَيْلُمِّه و وَيْلِمِّه » : مرد زيرك و هوشمند . الوَيْن - [ وين ] : انگور سياه ، عيب . الوَيْنَة - كشمش يا مويز سياه . وَيْه - مرادف ( وَيْهاً ) است . وَيْه - مرادف ( وَيْهاً ) است . وَيْهاً - كلمه ايست براى اغراء و تحريض و تشويق كه براى مفرد و مثنى و جمع و مذكر و مؤنث با يك لفظ و يكسان به كار برده مىشود ؛ « وَيْهاً يا فلانُ » : كه براى برانگيختن و تحريض به كار برده مىشود .